Collatio
Siracides 37
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Omnis amicus dicet: Et ego amicitiam copulavi: sed est amicus solo nomine amicus. Nonne tristitia inest usque ad mortem? | Πὰς φίλος ἐρεῖ, ἐφιλίασα αὐτῷ κᾷγώ· ἀλλʼ ἔστι φίλος ὀνόματι μόνον φίλος. |
| 2 | sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur. | Οὐχὶ λύπη ἔνι ἕως θανάτου, ἑταῖρος καὶ φίλος τρεπόμενος εἰς ἔχθραν; |
| 3 | O praesumptio nequissima, unde create es cooperire aridam malitia et dolositate illius? | Ὦ πονηρὸν ἐνθύμημα, πόθεν ἐνεκυλίσθης καλύψαι τὴν ξηρὰν ἐν δολιότητι; |
| 4 | Sodalis amico coniucundatur in oblectationibus, et in tempore tribulationis adversarius erit. | Ἑταῖρος φίλου ἐν εὐφροσύνῃ ἥδεται, καὶ ἐν καιρῷ θλίψεως ἔσται ἀπέναντι· |
| 5 | Sodalis amico condolet causa ventris, et contra hostem accipiet scutum. | Ἐταῖρος φίλῳ συμπονεῖ χάριν γαστρὸς, ἔναντι πολέμου λήψεται ἀσπίδα. |
| 6 | Non obliviscaris amici tui in animo tuo, et non immemor sis illius in opibus tuis. | Μὴ ἐπιλάθῃ φίλου ἐν τῇ ψυχῇ σου, καὶ μὴ ἀμνημονήσῃς αὐτοῦ ἐν χρήμασί σου. |
| 7 | Noli consiliari cum eo qui tibi insidiatur, et a zelantibus te absconde consilium. | Πᾶς σύμβουλος ἐξαίρει βουλὴν, ἀλλʼ ἔστι συμβουλεύων εἰς ἑαυτόν. |
| 8 | Omnis consiliarius prodit consilium, sed est consiliarius in semetipso. | Ἀπὸ συμβούλου φύλαξον τὴν ψυχήν σου, καὶ γνῶθι πρότερον τίς αὐτοῦ χρεία· καὶ γὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ βουλεύσεται· μήποτε βάλῃ ἐπὶ σοὶ κλῆρον, |
| 9 | A consiliario serva animam tuam: prius scito quae sit illius necessitas: et ipse enim animo suo cogitabit: | καὶ εἴπῃ σοι, καλὴ ἡ ὁδός σου· καὶ στήσεται ἐξ ἐναντίας ἰδεῖν τὸ συμβησόμενόν σοι. |
| 10 | ne forte mittat sudem in terram, et dicat tibi: | Μὴ βουλεύου μετὰ τοῦ ὑποβλεπομένου σε, καὶ ἀπὸ τῶν ζηλούντων σε κρύψον βουλήν. |
| 11 | Bona est via tua: et stet e contrario videre quid tibi eveniat. | Μετὰ γυναικὸς περὶ ἀντιζήλου αὐτῆς, καὶ μετὰ δειλοῦ περὶ πολέμου· μετὰ ἐμπόρου περὶ μεταβολίας, καὶ μετὰ ἀγοράζοντος περὶ πράσεως· μετὰ βασκάνου περὶ εὐχαριστίας, καὶ μετὰ ἀνελεήμονος περὶ χρηστοηθείας· μετὰ ὀκνηροῦ περὶ παντὸς ἔργου, καὶ μετὰ μισθίου ἐφεστίου περὶ συντελείας, οἰκέτῃ ἀργῷ περὶ πολλῆς ἐργασίας· μὴ ἔπεχε ἐπὶ τούτοις περὶ πάσης συμβουλίας. |
| 12 | Cum viro irreligioso tracta de sanctitate, et cum iniusto de iustitia, et cum muliere de ea quae aemulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de traiectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, | Ἀλλʼ ἢ μετὰ ἀνδρὸς εὐσεβοῦς ἐνδελέχιζε, ὃν ἂν ἐπιγνῷς συντηροῦντα ἐντολάς· ὃς ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ κατὰ τὴν ψυχήν σου, καὶ ἐὰν πταίσῃς, συναλγήσει σοι. |
| 13 | cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, | Καὶ βουλὴν καρδίας στῆσον, οὐ γάρ ἐστί σοι πιστότερος αὐτῆς· |
| 14 | cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione. Non attendas his in omni consilio: | ψυχὴ γὰρ ἀνδρὸς ἀπαγγέλλειν ἐνίοτε εἴωθεν, ἢ ἑπτὰ σκοποὶ ἐπὶ μετεώρου καθήμενοι ἐπὶ σκοπῆς. |
| 15 | sed cum viro sancto assiduus esto, quemcumque cognoveris observantem timorem Dei: | Καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις δεήθητι ὑψίστου, ἵνα εὐθύνῃ ἐν ἀληθείᾳ τὴν ὁδόν σου. |
| 16 | cuius anima est secundum animam tuam, et qui, cum titubaveris in tenebris, condolebit tibi. | Ἀρχὴ παντὸς ἔργου λόγος, καὶ πρὸ πάσης πράξεως βουλή. |
| 17 | Cor boni consilii statue tecum: non est enim tibi aliud pluris illo. | Ἴχνος ἀλλοιώσεως καρδίας. |
| 18 | Anima viri sancti enuntiat aliquando vera, quam septem circumspectores sedentes in excelso ad speculandum. | Τέσσαρα μέρη ἀνατέλλει, ἀγαθὸν καὶ κακὸν, ζωὴ καὶ θάνατος, καὶ κυριεύουσα ἐνδελεχῶς αὐτῶν γλῶσσά ἐστιν. |
| 19 | Et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam. | Ἔστιν ἀνὴρ πανοῦργος καὶ πολλῶν παιδευτὴς, καὶ τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ ἄχρηστός ἐστιν. |
| 20 | Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile. | Ἔστι σοφιζόμενος ἐν λόγοις μισητὸς, οὗτος πάσης τροφῆς καθυστερήσει, |
| 21 | Verbum nequam immutabit cor: ex quo partes quatuor oriuntur: bonum et malum, vita et mors: et dominatrix illorum est assidua lingua. Est vir astutus multorum eruditor, et animae suae inutilis est. | οὐ γὰρ ἐδόθη αὐτῷ παρὰ Κυρίου χάρις, ὅτι πάσης σοφίας ἐστερήθη. |
| 22 | Vir peritus multos erudivit, et animae suae suavis est. | Ἔστι σοφὸς τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ, καὶ οἱ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ ἐπὶ στόματος πιστοί. |
| 23 | Qui sophistice loquitur odibilis est: in omni re defraudabitur. | Ἀνὴρ σοφὸς τὸν ἑαυτοῦ λαὸν παιδεύσει, καὶ οἱ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ πιστοί. |
| 24 | Non est illi data a Domino gratia, omni enim sapientia defraudatus est. | Ἀνὴρ σοφὸς πλησθήσεται εὐλογίας, καὶ μακαριοῦσιν αὐτὸν πάντες οἱ ὁρῶντες. |
| 25 | Est sapiens animae suae sapiens, et fructus sensus illius laudabilis. | Ζωὴ ἀνδρὸς ἐν ἀριθμῷ ἡμερῶν, καὶ αἱ ἡμέραι τοῦ Ἰσραὴλ ἀναρίθμητοι. |
| 26 | Vir sapiens plebem suam erudit, et fructus sensus illius fideles sunt. | Ὁ σοφὸς ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ κληρονομήσει πίστιν, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. |
| 27 | Vir sapiens implebitur benedictionibus, et videntes illum laudabunt. | Τέκνον, ἐν τῇ ζωῇ σου πείρασον τὴν ψυχήν σου, καὶ ἴδε τί πονηρὸν αὐτῇ, καὶ μὴ δῷς αὐτῇ. |
| 28 | Vita viri in numero dierum: dies autem Israël innumerabiles sunt. | Οὐ γὰρ πάντα πᾶσι συμφέρει, καὶ οὐ πᾶσα ψυχὴ ἐν παντὶ εὐδοκεῖ. |
| 29 | Sapiens in populo haereditabit honorem, et nomen illius erit vivens in aeternum. | Μὴ ἀπληστεύου ἐν πάσῃ τρυφῇ, καὶ μὴ ἐκχυθῇς ἐπὶ ἐδεσμάτων· |
| 30 | Fili, in vita tua tenta animam tuam, et si fuerit nequam non des illi potestatem: | ἐν πολλοῖς γὰρ βρώμασιν ἔσται πόνος, καὶ ἡ ἀπληστία ἐγγιεῖ ἕως χολέρας. |
| 31 | non enim omnia omnibus expediunt, et non omni animae omne genus placet. | Διʼ ἀπληστίαν πολλοὶ ἐτελεύτησαν, ὁ δὲ προσέχων προσθήσει ζωήν. |
| 32 | Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam: | — |
| 33 | in multis enim escis erit infirmitas, et aviditas appropinquabit usque ad choleram. | — |
| 34 | Propter crapulam multi obierunt: qui autem abstinens est adiiciet vitam. | — |
