Collatio
Siracides 20
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Quam bonum est arguere, quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere! | Ἔστιν ἔλεγχος ὃς οὐκ ἔστιν ὡραῖος, καὶ ἔστι σιωπῶν καὶ αὐτὸς φρόνιμος. |
| 2 | Concupiscentia spadonis devirginabit iuvenculam: | Ὡς καλὸν ἐλέγξαι ἢ θυμοῦσθαι, |
| 3 | sic qui facit per vim iudicium iniquum. | καὶ ὁ ἀνθομολογούμενος ἀπὸ ἐλαττώσεως κωλυθήσεται. |
| 4 | Quam bonum est correptum manifestare poenitentiam! sic enim effugies voluntarium peccatum. | Ἐπιθυμία εὐνούχου ἀποπαρθενῶσαι νεανίδα, οὕτως ὁ ποιῶν ἐν βίᾳ κρίματα. |
| 5 | Est tacens qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum. | Εστι σιωπῶν εὑρισκόμενος σοφὸς, καὶ ἔστι μισητὸς ἀπὸ πολλῆς λαλιᾶς. |
| 6 | Est tacens non habens sensum loquelae: et est tacens sciens tempus aptum. | Ἔστι σιωπῶν, οὐ γὰρ ἔχει ἀπόκρισιν, καὶ ἔστι σιωπῶν εἰδὼς καιρόν. |
| 7 | Homo sapiens tacebit usque ad tempus: lascivus autem et imprudens non servabunt tempus. | Ἄνθρωπος σοφὸς σιγήσει ἕως καιροῦ, ὁ δὲ λαπιστὴς καὶ ἄφρων ὑπερβήσεται καιρόν. |
| 8 | Qui multis utitur verbis laedet animam suam: et qui potestatem sibi sumit iniuste, odietur. | Ὁ πλεονάζων λόγῳ βδελυχθήσεται, καὶ ὁ ἐνεξουσιαζόμενος μισηθήσεται. |
| 9 | Est processio in malis viro indisciplinato, et est inventio in detrimentum. | Ἔστιν εὐοδία ἐν κακοῖς ἀνδρί, καὶ ἔστιν εὕρεμα εἰς ἐλάττωσιν. |
| 10 | Est datum quod non est utile, et est datum cuius retributio duplex. | Ἔστι δόσις ἣ οὐ λυσιτελήσει σοι, καὶ ἔστι δόσις ἧς τὸ ἀνταπόδομα διπλοῦν. |
| 11 | Est propter gloriam minoratio, et est qui ab humilitate levabit caput. | Ἔστιν ἐλάττωσις ἕνεκεν δόξης, καὶ ἔστιν ὃς ἀπὸ ταπεινώσεως ᾖρε κεφαλήν. |
| 12 | Est qui multa redimat modico pretio, et restituens ea in septuplum. | Ἔστιν ἀγοράζων πολλὰ ὀλίγου, καὶ ἀποτιννύων αὐτὰ ἑπταπλάσιον. |
| 13 | Sapiens in verbis seipsum amabilem facit: gratiae autem fatuorum effundentur. | Ὁ σοφὸς ἐν λόγῳ ἑαυτὸν προσφιλῆ ποιήσει, χάριτες δὲ μωρῶν ἐκχυθήσονται. |
| 14 | Datus insipientis non erit utilis tibi: oculi enim illius septemplices sunt. | Δόσις ἄφρονος οὐ λυσιτελήσει σοι, οἱ γὰρ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἀνθʼ ἑνὸς πολλοί. |
| 15 | Exigua dabit, et multa improperabit: et apertio oris illius inflammatio est. | Ὀλίγα δώσει καὶ πολλὰ ὀνειδίσει, καὶ ἀνοίξει τὸ στόμα αὐτοῦ ὡς κήρυξ· σήμερον δανειεῖ καὶ αὔριον ἀπαιτήσει· μισητὸς ἄνθρωπος ὁ τοιοῦτος. |
| 16 | Hodie foeneratur quis, et cras expetit: odibilis est homo huiusmodi. | Μωρὸς ἐρεῖ, οὐχ ὑπάρχει μοι φίλος, καὶ οὐκ ἔστι χάρις τοῖς ἀγαθοῖς μου· οἱ ἔσθοντες τὸν ἄρτον μου, φαῦλοι γλώσσῃ. |
| 17 | Fatuo non erit amicus, et non erit gratia bonis illius: | Ποσάκις, καὶ ὅσοι καταγελάσονται αὐτοῦ; |
| 18 | qui enim edunt panem illius, falsae linguae sunt. Quoties et quanti irridebunt eum! | Ὀλίσθημα ἀπὸ ἐδάφους μᾶλλον ἢ ἀπὸ γλώσσης, οὕτως πτῶσις κακῶν κατὰ σπουδὴν ἥξει. |
| 19 | neque enim quod habendum erat directo sensu distribuit; similiter et quod non erat habendum. | Ἄνθρωπος ἄχαρις, μύθος ἄκαιρος, ἐν στόματι ἀπαιδεύτων ἐνδελεχισθήσεται. |
| 20 | Lapsus falsae linguae quasi qui in pavimento cadens: sic casus malorum festinanter veniet. | Ἀπὸ στόματος μωροῦ ἀποδοκιμασθήσεται παραβολὴ, οὐ γὰρ μὴ εἴπῃ αὐτὴν ἐν καιρῷ αὐτῆς. |
| 21 | Homo acharis quasi fabula vana, in ore indisciplinatorum assidua erit. | Ἔστι κωλυόμενος ἁμαρτάνειν ἀπὸ ἐνδείας, καὶ ἐν τῇ ἀναπαύσει αὐτοῦ οὐ κατανυγήσεται. |
| 22 | Ex ore fatui reprobabitur parabola: non enim dicit illam in tempore suo. | Ἔστιν ἀπολλύων τὴν ψυχὴν αὐτοῦ διʼ αἰσχύνην, καὶ ἀπὸ ἄφρονος προσώπου ἀπολεῖ αὐτήν. |
| 23 | Est qui vetatur peccare prae inopia, et in requie sua stimulabitur. | Ἔστι χάριν αἰσχύνης ἐπαγγελλόμενος φίλῳ, καὶ ἐκτήσατο αὐτὸν ἐχθρὸν δωρεάν. |
| 24 | Est qui perdet animam suam prae confusione, et ab imprudenti persona perdet eam: personae autem acceptione perdet se. | Μῶμος πονηρὸς ἐν ἀνθρώπῳ ψεῦδος, ἐν στόματι ἀπαιδεύτων ἐνδελεχισθήσεται. |
| 25 | Est qui prae confusione promittit amico, et lucratus est eum inimicum gratis. | Αἱρετὸν κλέπτης, ἢ ὁ ἐνδελεχίζων ψεύδει, ἀμφότεροι δὲ ἀπώλειαν κληρονομήσουσιν. |
| 26 | Opprobrium nequam in homine mendacium: et in ore indisciplinatorum assidue erit. | Ἦθος ἀνθρώπου ψευδοῦς ἀτιμία, καὶ ἡ αἰσχύνη αὐτοῦ μετʼ αὐτοῦ ἐνδελεχῶς. ΛΟΓΟΙ ΠΑΡΑΒΟΛΩΝ. |
| 27 | Potior fur quam assiduitas viri mendacis: perditionem autem ambo haereditabunt. | Ο σοφὸς ἐν λόγοις προάξει ἑαυτὸν, καὶ ἄνθρωπος φρόνιμος ἀρέσει μεγιστᾶσιν. |
| 28 | Mores hominum mendacium sine honore, et confusio illorum cum ipsis sine intermissione. | Ὁ ἐργαζόμενος γῆν ἀνυψώσει θημωνίαν αὐτοῦ, καὶ ὁ ἀρέσκων μεγιστᾶσιν ἐξιλάσεται ἀδικίαν. |
| 29 | Sapiens in verbis producet seipsum, et homo prudens placebit magnatis. | Ξένια καὶ δῶρα ἀποτυφλοῖ ὀφθαλμοὺς σοφῶν, καὶ ὡς φιμὸς ἐν στόματι ἀποτρέπει ἐλεγμούς. |
| 30 | Qui operatur terram suam inaltabit acervum frugum, et qui operatur iustitiam, ipse exaltabitur: qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem. | Σοφία κεκρυμμένη καὶ θησαυρὸς ἀφανὴς, τίς ὠφέλεια ἐν ἀμφοτέροις; |
| 31 | Xenia et dona excaecant oculos iudicum, et quasi mutus, in ore avertit correptiones eorum. | Κρείσσων ἄνθρωπος ἀποκρύπτων τὴν μωρίαν αὐτοῦ, ἢ ἄνθρωπος ἀποκρύπτων τὴν σοφίαν αὐτοῦ. |
| 32 | Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? | — |
| 33 | Melior est qui celat insipientiam suam, quam homo qui abscondit sapientiam suam. | — |
