Collatio
Proverbia 29
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Viro qui corripientem dura cervice contemnit, repentinus ei superveniet interitus, et eum sanitas non sequetur. | Κρείσσων ἀνὴρ ἐλέγχων ἀνδρὸς σκληροτραχήλου, ἐξαπίνης γὰρ φλεγομένου αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἴασις. |
| 2 | In multiplicatione iustorum laetabitur vulgus; cum impii sumpserint principatum, gemet populus. | Ἐγκωμιαζομένων δικαίων εὐφρανθήσονται λαοὶ, ἀρχόντων δὲ ἀσεβῶν στένουσιν ἄνδρες. |
| 3 | Vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum; qui autem nutrit scorta perdet substantiam. | Ἀνδρὸς φιλοῦντος σοφίαν εὐφραίνεται πατὴρ αὐτοῦ, ὃς δὲ ποιμαίνει πόρνας ἀπολεῖ πλοῦτον. |
| 4 | Rex iustus erigit terram; vir avarus destruet eam. | Βασιλεὺς δίκαιος ἀνίστησι χώραν, ἀνὴρ δὲ παράνομος κατασκάπτει. |
| 5 | Homo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo rete expandit gressibus eius. | Ὃς παρασκευάζεται ἐπὶ πρόσωπον τοῦ ἑαυτοῦ φιλου δίκτυον, περιβάλλει αὐτὸ τοῖς ἑαυτοῦ ποσίν. |
| 6 | Peccantem virum iniquum involvet laqueus, et iustus laudabit atque gaudebit. | Ἁμαρτάνοντι ἀνδρὶ μεγάλη παγὶς, δίκαιος δὲ ἐν χαρᾷ καὶ ἐν εὐφροσύνῃ ἔσται. |
| 7 | Novit iustus causam pauperum; impius ignorat scientiam. | Ἐπίσταται δίκαιος κρίνειν πενιχροῖς, ὁ δὲ ἀσεβὴς οὐ νοεῖ γνῶσιν, καὶ πτωχῷ οὐχ ὑπάρχει νοῦς ἐπιγνώμων. |
| 8 | Homines pestilentes dissipant civitatem; sapientes vero avertunt furorem. | Ἄνδρες ἄνομοι ἐξέκαυσαν πόλιν, σοφοὶ δὲ ἀπέστρεψαν ὀργήν. |
| 9 | Vir sapiens si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. | Ἀνὴρ σοφὸς κρινεῖ ἔθνη, ἀνὴρ δὲ φαῦλος ὀργιζόμενος καταγελᾶται καὶ οὐ καταπτήσσει. |
| 10 | Viri sanguinum oderunt simplicem; iusti autem quaerunt animam eius. | Ἄνδρες αἱμάτων μέτοχοι μισοῦσιν ὅσιον, οἱ δὲ εὐθεῖς ἐκζητήσουσι ψυχὴν αὐτοῦ. |
| 11 | Totum spiritum suum profert stultus; sapiens differt, et reservat in posterum. | Ὅλον τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἐκφέρει ἄφρων, σοφὸς δὲ ταμιεύεται κατὰ μέρος. |
| 12 | Princeps qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habet impios. | Βασιλέως ὑπακούοντος λόγον ἄδικον, πάντες οἱ ὑπʼ αὐτὸν παράνομοι. |
| 13 | Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. | Δανιστοῦ καὶ χρεωφειλέτου ἀλλήλοις συνελθόντων, ἐπισκοπὴν ἀμφοτέρων ποιεῖται ὁ Κύριος. |
| 14 | Rex qui iudicat in veritate pauperes, thronus eius in aeternum firmabitur. | Βασιλέως ἐν ἀληθείᾳ κρίνοντος πτωχοὺς, ὁ θρόνος αὐτοῦ εἰς μαρτύριον κατασταθήσεται. |
| 15 | Virga atque correptio tribuit sapientiam; puer autem qui dimittitur voluntati suae confundit matrem suam. | Πληγαὶ καὶ ἔλεγχοι διδόασι σοφίαν, παῖς δὲ πλανώμενος αἰσχύνει γονεῖς αὐτοῦ. |
| 16 | In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera, et iusti ruinas eorum videbunt. | Πολλῶν ὄντων ἀσεβῶν πολλαὶγίνονται ἁμαρτίαι, οἱ δὲ δίκαιοι ἐκείνων πιπτόντων κατάφοβοι γίνονται. |
| 17 | Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. | Παίδευε υἱόν σου, καὶ ἀναπαύσει σε, καὶ δώσει κόσμον τῇ ψυχῇ σου. |
| 18 | Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus; qui vero custodit legem beatus est. | Οὐ μὴ ὑπάρξῃ ἐξηγητὴς ἔθνει παρανόμῳ, ὁ δὲ φυλάσσων τὸν νόμον μακαριστός. |
| 19 | Servus verbis non potest erudiri, quia quod dicis intelligit, et respondere contemnit. | Λόγοις οὐ παιδευθήσεται οἰκέτης σκληρός· ἐὰν γὰρ καὶ νοήσῃ, ἀλλʼ οὐχ ὑπακούσεται. |
| 20 | Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est quam illius correptio. | Ἐὰν ἴδῃς ἄνδρα ταχὺν ἐν λόγοις, γίνωσκε ὅτι ἐλπίδα ἔχει μᾶλλον ὁ ἄφρων αὐτοῦ. |
| 21 | Qui delicate a pueritia nutrit servum suum postea sentiet eum contumacem. | Ὃς κατασπαταλᾷ ἐκ παιδὸς, οἰκέτης ἔσται, ἔσχατον δὲ ὀδυνηθήσεται ἐφʼ ἑαυτῷ· |
| 22 | Vir iracundus provocat rixas, et qui ad indignandum facilis est erit ad peccandum proclivior. | Ἀνὴρ θυμώδης ἐγείρει νεῖκος, ἀνὴρ δὲ ὀργίλος ἐξώρυξεν ἁμαρτίαν. |
| 23 | Superbum sequitur humilitas, et humilem spiritu suscipiet gloria. | Ὕβρις ἄνδρα ταπεινοῖ, τοὺς δὲ ταπεινόφρονας ἐρείδει δόξῃ Κύριος. |
| 24 | Qui cum fure participat odit animam suam; adiurantem audit, et non indicat. | Ὃς μερίζεται κλέπτῃ, μισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ἐὰν δὲ ὅρκου προτεθέντος ἀκούσαντες μὴ ἀναγγείλωσι, |
| 25 | Qui timet hominem cito corruet; qui sperat in Domino sublevabitur. | φοβηθέντες καὶ αἰσχυνθέντες ἀνθρώπους ὑπεσκελίσθησαν, ὁ δὲ πεποιθὼς ἐπὶ Κυρίῳ εὐφρανθήσεται· ἀσέβεια ἀνδρὶ δίδωσι σφάλμα, ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ τῷ δεσπότῃ σωθήσεται. |
| 26 | Multi requirunt faciem principis, et iudicium a Domino egreditur singulorum. | Πολλοὶ θεραπεύουσι πρόσωπα ἡγουμένων, παρὰ δὲ Κυρίου γίνεται τὸ δίκαιον ἀνδρί. |
| 27 | Abominantur iusti virum impium, et abominantur impii eos qui in recta sunt via. Verbum custodiens filius extra perditionem erit. | Βδέλυγμα δίκαιος ἀνὴρ ἀνδρὶ ἀδίκῳ, βδέλυγμα δὲ ἀνόμῳ κατευθύνουσα ὁδός. |
