Collatio
Proverbia 3
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Fili mi, ne obliviscaris legis meae, et praecepta mea cor tuum custodiat: | Υἱὲ, ἐμῶννομίμων μὴ ἐπιλανθάνου, τὰ δὲ ῥήματά μου τηρείτω σὴ καρδία· |
| 2 | longitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem, apponent tibi. | Μῆκος γὰρ βίου, καὶ ἔτη ζωῆς, καὶ εἰρήνην προσθήσουσί σοι. |
| 3 | Misericordia et veritas te non deserant; circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui: | Ἐλεημοσύναι καὶ πίστεις μὴ ἐκλειπέτωσάν σε· ἄφαψαι δὲ αὐτὰς ἐπὶ σῷ τραχήλῳ, καὶ εὑρήσεις χάριν· |
| 4 | et invenies gratiam, et disciplinam bonam, coram Deo et hominibus. | καὶ προνοοῦ καλὰ ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀνθρώπων. |
| 5 | Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae. | Ἴσθι πεποιθὼς ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ ἐπὶ Θεῷ, ἐπὶ δὲ σῇ σοφίᾳ μὴ ἐπαίρου. |
| 6 | In omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. | Πάσαις ὁδοῖς σου γνώριζε αὐτὴν, ἵνα ὀρθοτομῇ τὰς ὁδούς σου. |
| 7 | Ne sis sapiens apud temetipsum; time Deum, et recede a malo: | Μὴ ἴσθι φρόνιμος παρὰ σεαυτῷ, φοβοῦ δὲ τὸν Θεὸν, καὶ ἔκκλινε ἀπὸ παντὸς κακοῦ. |
| 8 | sanitas quippe erit umbilico tuo, et irrigatio ossium tuorum. | Τότε ἴασις ἔσται τῷ σώματί σου, καὶ ἐπιμέλεια τοῖς ὀστέοις σου. |
| 9 | Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum da ei: | Τίμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων, καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης· |
| 10 | et implebuntur horrea tua saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. | Ἵνα πίμπληται τὰ ταμιεῖά σου πλησμονῆς σίτῳ, οἴνῳ δὲ αἱ ληνοί σου ἐκβλύζωσιν. |
| 11 | Disciplinam Domini, fili mi, ne abiicias, nec deficias cum ab eo corriperis: | Υἱὲ, μὴ ὀλιγώρει παιδείας Κυρίου, μηδὲ ἐκλύου ὑπʼ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος. |
| 12 | quem enim diligit Dominus, corripit, et quasi pater in filio complacet sibi. | Ὃν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος, ἐλέγχει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται. |
| 13 | Beatus homo qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia. | Μακάριος ἄνθρωπος ὃς εὗρε σοφίαν, καὶ θνητὸς ὃς εἶδε φρόνησιν. |
| 14 | Melior est acquisitio eius negotiatione argenti, et auri primi et purissimi fructus eius. | Κρεῖσσον γὰρ αὐτὴν ἐμπορεύεσθαι, ἢ χρυσίου καὶ ἀργυρίου θησαυρούς. |
| 15 | Pretiosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur huic non valent comparari. | Τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν, οὐκ ἀντιτάξεται αὐτῇ οὐδὲν πονηρόν· εὔγνωστός ἐστι πᾶσι τοῖς ἐγγίζουσιν αὐτῇ, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστι. |
| 16 | Longitudo dierum in dextera eius, et in sinistra illius divitiae et gloria. | Μῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτῆς, ἐν δὲ τῇ ἀριστερᾷ αὐτῆς πλοῦτος καὶ δόξα· ἐκ τοῦ στόματος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνη, νόμον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ. |
| 17 | Viae eius viae pulchrae, et omnes semitae illius pacificae. | Αἱ ὁδοὶ αὐτῆς ὁδοὶ καλαί, καὶ πάσαι αἱ τρίβοι αὐτῆς ἐν εἰρήνῃ. |
| 18 | Lignum vitae est his qui apprehenderint eam, et qui tenuerit eam beatus. | Ξύλον ζωῆς ἐστι πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτῆς, καὶ τοῖς ἐπερειδομένοις ἐπʼ αὐτὴν ὡς ἐπὶ Κύριον ἀσφαλής. |
| 19 | Dominus sapientia fundavit terram; stabilivit caelos prudentia. | Ὁ Θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ἡτοίμασε δὲ οὐρανοὺς φρονήσει. |
| 20 | Sapientia illius eruperunt abyssi, et nubes rore concrescunt. | Ἐν αἰσθήσει ἄβυσσοι ἐῤῥάγησαν, νέφη δὲ ἐῤῥύησαν δρόσους. |
| 21 | Fili mi, ne effluant haec ab oculis tuis. Custodi legem atque consilium, | Υἱὲ, μὴ παραῤῥυῇς, τήρησον δὲ ἐμὴν βουλὴν καὶ ἔννοιαν· |
| 22 | et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. | ἵνα ζήσῃ ἡ ψυχή σου, καὶ χάρις ᾖ περὶ σῷ τραχήλῳ· ἔσται δὲ ἴασις ταῖς σαρξί σου, καὶ ἐπιμέλεια τοῖς σοῖς ὀστέοις· |
| 23 | Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. | ἵνα πορεύῃ πεποιθὼς ἐν εἰρήνῃ πάσας τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου οὐ μὴ προσκόψῃ. |
| 24 | Si dormieris, non timebis; quiesces, et suavis erit somnus tuus. | Ἐὰν γὰρ κάθῃ, ἄφοβος ἔσῃ· ἐὰν δὲ καθεύδῃς, ἡδέως ὑπνώσεις. |
| 25 | Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. | Καὶ οὐ φοβηθήσῃ πτόησιν ἐπελθοῦσαν, οὐδὲ ὁρμὰς ἀσεβῶν ἐπερχομένας. |
| 26 | Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. | Ὁ γὰρ Κύριος ἔσται ἐπὶ πασῶν ὁδῶν σου, καὶ ἐρείσει σὸν πόδα ἵνα μὴ σαλευθῇς. |
| 27 | Noli prohibere benefacere eum qui potest: si vales, et ipse benefac. | Μὴ ἀπόσχῃ εὖ ποιεῖν ἐνδεῆ, ἡνίκα ἂν ἔχῃ ἡ χείρ σου βοηθεῖν. |
| 28 | Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi: cum statim possis dare. | Μὴ εἴπῃς, ἐπανελθὼν ἐπάνηκε, αὔριον δώσω, δυνατοῦ σου ὄντος εὖ ποιεῖν· οὐ γὰρ οἶδας τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα. |
| 29 | Ne moliaris amico tuo malum, cum ille in te habeat fiduciam. | Μὴ τεκτῄνῃ ἐπὶ σὸν φίλον κακὰ παροικοῦντα καὶ πεποιθότα ἐπὶ σοί. |
| 30 | Ne contendas adversus hominem frustra, cum ipse tibi nihil mali fecerit. | Μὴ φιλεχθρήσῃς πρὸς ἄνθρωπον μάτην, μήτί σε ἐργάσηται κακόν. |
| 31 | Ne aemuleris hominem iniustum, nec imiteris vias eius: | Μὴ κτήσῃ κακῶν ἀνδρῶν ὀνείδη, μηδὲ ζηλώσῃς τὰς ὁδοὺς αὐτῶν. |
| 32 | quia abominatio Domini est omnis illusor, et cum simplicibus sermocinatio eius. | Ἀκάθαρτος γὰρ ἔναντι Κυρίου πᾶς παράνομος, ἐν δὲ δικαίοις οὐ συνεδριάζει. |
| 33 | Egestas a Domino in domo impii; habitacula autem iustorum benedicentur. | Κατάρα Θεοῦ ἐν οἴκοις ἀσεβῶν, ἐπαύλεις δὲ δικαίων εὐλογοῦνται. |
| 34 | Ipse deludet illusores, et mansuetis dabit gratiam. | Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. |
| 35 | Gloriam sapientes possidebunt; stultorum exaltatio ignominia. | Δόξαν σοφοὶ κληρονομήσουσιν, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὕψωσαν ἀτιμίαν. |
