Collatio
Proverbia 14
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Sapiens mulier aedificat domum suam; insipiens exstructam quoque manibus destruet. | Σοφαὶ γυναῖκες ᾠκοδόμησαν οἴκους, ἡ δὲ ἄφρων κατέσκαψε ταῖς χερσὶν αὐτῆς. |
| 2 | Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo qui infami graditur via. | Ὁ πορευόμενος ὀρθῶς φοβεῖται τὸν Κύριον, ὁ δὲ σκολιάζων ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἀτιμασθήσεται. |
| 3 | In ore stulti virga superbiae; labia autem sapientium custodiunt eos. | Ἐκ στόματος ἀφρόνων βακτηρία ὕβρεως, χείλη δὲ σοφῶν φυλάσσει αὐτούς. |
| 4 | Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis. | Οὗ μή εἰσι βόες, φάτναι καθαραί· οὗ δὲ πολλὰ γεννήματα, φανερὰ βοὸς ἰσχύς. |
| 5 | Testis fidelis non mentitur; profert autem mendacium dolosus testis. | Μάρτυς πιστὸς οὐ ψεύδεται, ἐκκαίει δὲ ψευδῆ μάρτυς ἄδικος. |
| 6 | Quaerit derisor sapientiam, et non invenit; doctrina prudentium facilis. | Ζητήσεις σοφίαν παρὰ κακοῖς καὶ οὐχ εὑρήσεις, αἴσθησις δὲ παρὰ φρονίμοις εὐχερής. |
| 7 | Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. | Πάντα ἐναντία ἀνδρὶ ἄφρονι, ὅπλα δὲ αἰσθήσεως χείλη σοφά. |
| 8 | Sapientia callidi est intelligere viam suam, et imprudentia stultorum errans. | Σοφία πανούργων ἐπιγνώσεται τὰς ὁδοὺς αὐτῶν, ἄνοια δὲ ἀφρόνων ἐν πλάνῃ. |
| 9 | Stultus illudet peccatum, et inter iustos morabitur gratia. | Οἰκίαι παρανόμων ὀφειλήσουσι καθαρισμὸν, οἰκίαι δὲ δικαίων δεκταί. |
| 10 | Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio eius non miscebitur extraneus. | Καρδία ἀνδρὸς αἰσθητικὴ, λυπηρὰ ψυχὴ αὐτοῦ, ὅταν δὲ εὐφραίνηται οὐκ ἐπιμίγνυται ὕβρει. |
| 11 | Domus impiorum delebitur: tabernacula vero iustorum germinabunt. | Οἰκίαι ἀσεβῶν ἀφανισθήσονται, σκηναὶ δὲ κατορθούντων στήσονται. |
| 12 | Est via quae videtur homini iusta, novissima autem eius deducunt ad mortem. | Ἔστιν ὁδὸς ἣ δοκεῖ παρὰ ἀνθρώποις ὀρθὴ εἶναι, τὰ δὲ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾅδου. |
| 13 | Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. | Ἐν εὐφροσύναις οὐ προσμίγνυται λύπη, τελευταῖα δὲ χαρὰ εἰς πένθος ἔρχεται. |
| 14 | Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. | Τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν πλησθήσεται θρασυκάρδιος, ἀπὸ δὲ τῶν διανοημάτων αὐτοῦ ἀνὴρ ἀγαθός. |
| 15 | Innocens credit omni verbo; astutus considerat gressus suos. Filio doloso nihil erit boni; servo autem sapienti prosperi erunt actus, et dirigetur via eius. | Ἄκακος πιστεύει παντὶ λόγῳ, πανοῦργος δὲ ἔρχεται εἰς μετάνοιαν. |
| 16 | Sapiens timet, et declinat a malo; stultus transilit, et confidit. | Σοφὸς φοβηθεὶς ἐξέκλινεν ἀπὸ κακοῦ, ὁ δὲ ἄφρων ἑαυτῷ πεποιθὼς μίγνυται ἀνόμῳ. |
| 17 | Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est. | Ὀξύθυμος πράσσει μετὰ ἀβουλίας, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος πολλὰ ὑποφέρει. |
| 18 | Possidebunt parvuli stultitiam, et exspectabunt astuti scientiam. | Μεριοῦνται ἄφρονες κακίαν, οἱ δὲ πανοῦργοι κρατήσουσιν αἰσθήσεως. |
| 19 | Iacebunt mali ante bonos, et impii ante portas iustorum. | Ὀλισθήσουσι κακοὶ ἔναντι ἀγαθῶν, καὶ ἀσεβεῖς θεραπεύσουσι θύρας δικαίων. |
| 20 | Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. | Φίλοι μισήσουσι φίλους πτωχούς, φίλοι δὲ πλουσίων πολλοί. |
| 21 | Qui despicit proximum suum peccat; qui autem miseretur pauperis beatus erit. Qui credit in Domino misericordiam diligit. | Ὁ ἀτιμάζων πένητας ἁμαρτάνει, ἐλεῶν δὲ πτωχοὺς μακαριστός. |
| 22 | Errant qui operantur malum; misericordia et veritas praeparant bona. | Πλανώμενοι τεκταίνουσι κακά, ἔλεον δὲ καὶ ἀλήθειαν τεκταίνουσιν ἀγαθοί· οὐκ ἐπίστανται ἔλεον καὶ πίστιν τέκτονες κακῶν, ἐλεημοσύναι δὲ καὶ πίστεις παρὰ τέκτοσιν ἀγαθοῖς. |
| 23 | In omni opere erit abundantia; ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. | Ἐν παντὶ μεριμνῶντι ἔνεστι περισσόν, ὁ δὲ ἡδὺς καὶ ἀνάλγητος ἐν ἐνδείᾳ ἔσται. |
| 24 | Corona sapientium divitiae eorum; fatuitas stultorum imprudentia. | Στέφανος σοφῶν πανοῦργος, ἡ δὲ διατριβὴ ἀφρόνων κακή. |
| 25 | Liberat animas testis fidelis, et profert mendacia versipellis. | Ῥύσεται ἐκ κακῶν ψυχὴν μάρτυς πιστὸς, ἐκκαίει δὲ ψευδῆ δόλιος. |
| 26 | In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis eius erit spes. | Ἐν φόβῳ Κυρίου ἐλπὶς ἰσχύος, τοῖς δὲ τέκνοις αὐτοῦ καταλείπει ἔρεισμα. |
| 27 | Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. | Πρόσταγμα Κυρίου πηγὴ ζωῆς, ποιεῖ δὲ ἐκκλίνειν ἐκ παγίδος θανάτου. |
| 28 | In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis. | Ἐν πολλῷ ἔθνει δόξα βασιλέως, ἐν δὲ ἐκλείψει λαοῦ συντριβὴ δυνάστου. |
| 29 | Qui patiens est multa gubernatur prudentia; qui autem impatiens est exaltat stultitiam suam. | Μακρόθυμος ἀνὴρ πολὺς ἐν φρονήσει, ὁ δὲ ὀλιγόψυχος ἰσχυρῶς ἄφρων. |
| 30 | Vita carnium sanitas cordis; putredo ossium invidia. | Πρᾳΰθυμος ἀνὴρ καρδίας ἰατρὸς, σὴς δὲ ὀστέων καρδία αἰσθητική· |
| 31 | Qui calumniatur egentem exprobrat factori eius; honorat autem eum qui miseretur pauperis. | Ὁ συκοφαντῶν πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτὸν, ὁ δὲ τιμῶν αὐτὸν ἐλεεῖ πτωχόν. |
| 32 | In malitia sua expelletur impius: sperat autem iustus in morte sua. | Ἐν κακίᾳ αὐτοῦ ἀπωσθήσεται ἀσεβής, ὁ δὲ πεποιθὼς τῇ ἑαυτοῦ ὁσιότητι δίκαιος. |
| 33 | In corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet. | Ἐν καρδίᾳ ἀγαθῇ ἀνδρὸς σοφία, ἐν δὲ καρδίᾳ ἀφρόνων οὐ διαγινώσκεται. |
| 34 | Iustitia elevat gentem; miseros autem facit populos peccatum. | Δικαιοσύνη ὑψοῖ ἔθνος, ἐλασσονοῦσι δὲ φυλὰς ἁμαρτίαι. |
| 35 | Acceptus est regi minister intelligens; iracundiam eius inutilis sustinebit. | Δεκτὸς βασιλεῖ ὑπηρέτης νοήμων, τῇ δὲ ἑαυτοῦ εὐστροφίᾳ ἀφαιρεῖται ἀτιμίαν. |
