Collatio
Proverbia 1
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Parabolae Salomonis, filii David, regis Israël, | ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ Σαλωμῶντος υἱοῦ Δαυὶδ, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Ἰσραήλ· |
| 2 | ad sciendam sapientiam et disciplinam; | γνῶναι σοφίαν καὶ παιδείαν, νοῆσαί τε λόγους φρονήσεως, |
| 3 | ad intelligenda verba prudentiae, et suscipiendam eruditionem doctrinae, iustitiam, et iudicium, et aequitatem: | δέξασθαί τε στροφὰς λόγων, νοῆσαί τε δικαιοσύνην ἀληθῆ, καὶ κρίμα κατευθύνειν· |
| 4 | ut detur parvulis astutia, adolescenti scientia et intellectus. | Ἵνα δῷ ἀκάκοις πανουργίαν, παιδὶ δὲ νέῳ αἴσθησίν τε καὶ ἔννοιαν. |
| 5 | Audiens sapiens, sapientior erit, et intelligens gubernacula possidebit. | Τῶν δὲ γὰρ ἀκούσας σοφὸς σοφώτερος ἔσται, ὁ δὲ νοήμων κυβέρνησιν κτήσεται· |
| 6 | Animadvertet parabolam et interpretationem, verba sapientum et aenigmata eorum. | Νοήσει τε παραβολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον, ῥήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα. |
| 7 | Timor Domini principium sapientiae; sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt. | Ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυριου, σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν· εὐσέβεια δὲ εἰς Θεὸν ἀρχὴ αἰσθήσεως, σοφίαν δὲ καὶ παιδείαν ἀσεβεῖς ἐξουθενήσουσιν. |
| 8 | Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae: | Ἄκουε υἱὲ παιδείαν πατρός σου, καὶ μὴ ἀπώσῃ θεσμοὺς μητρός σου. |
| 9 | ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo. | Στέφανον γὰρ χαρίτων δέξῃ σῇ κορυφῇ, καὶ κλοιὸν χρύσεον περὶ σῷ τραχήλῳ. |
| 10 | Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis. | Υἱὲ μή σε πλανήσωσιν ἄνδρες ἀσεβεῖς, μηδὲ βουληθῇς. |
| 11 | Si dixerint: Veni nobiscum, insidiemur sanguini; abscondamus tendiculas contra insontem frustra; | Ἐὰν παρακαλέσωσί σε, λέγοντες, ἐλθὲ μεθʼ ἡμῶν, κοινώνησον αἵματος, κρύψωμεν δὲ εἰς γῆν ἄνδρα δίκαιον ἀδίκως, |
| 12 | deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum; | καταπίωμεν δὲ αὐτὸν ὥσπερ ᾅδης ζῶντα, καὶ ἄρωμεν αὐτοῦ τὴν μνήμην ἐκ γῆς, |
| 13 | omnem pretiosam substantiam reperiemus; implebimus domos nostras spoliis: | τὴν κτῆσιν αὐτοῦ τὴν πολυτελῆ καταλαβώμεθα, πλήσωμεν δὲ οἴκους ἡμετέρους σκύλων· |
| 14 | sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium nostrum: | Τὸν δὲ σὸν κλῆρον βάλε ἐν ἡμῖν, κοινὸν δὲ βαλάντιον κτησώμεθα πάντες, καὶ μαρσίππιον ἓν γενηθήτω ἡμῖν· |
| 15 | fili mi, ne ambules cum eis; prohibe pedem tuum a semitis eorum: | Μὴ πορευθῇς ἐν ὁδῷ μετʼ αὐτῶν, ἔκκλινον δὲ τὸν πόδα σου ἐκ τῶν τρίβων αὐτῶν. |
| 16 | pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant ut effundant sanguinem. | — |
| 17 | Frustra autem iacitur rete ante oculos pennatorum. | Οὐ γὰρ ἀδίκως ἐκτείνεται δίκτυα πτερωτοῖς. |
| 18 | Ipsi quoque contra sanguinem suum insidiantur, et moliuntur fraudes contra animas suas. | Αὐτοὶ γὰρ οἱ φόνου μετέχοντες, θησαυρίζουσιν ἑαυτοῖς κακά· ἡ δὲ καταστροφὴ ἀνδρῶν παρανόμων κακή. |
| 19 | Sic semitae omnis avari: animas possidentium rapiunt. | Αὗται αἱ ὁδοί εἰσι πάντων τῶν συντελούντων τὰ ἄνομα· τῇ γὰρ ἀσεβείᾳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἀφαιροῦνται. |
| 20 | Sapientia foris praedicat; in plateis dat vocem suam: | Σοφία ἐν ἐξόδοις ὑμνεῖται, ἐν δὲ πλατείαις παῤῥησίαν ἄγει. |
| 21 | in capite turbarum clamitat; in foribus portarum urbis profert verba sua, dicens: | Ἐπʼ ἄκρων δὲ τειχέων κηρύσσεται, ἐπὶ δὲ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐπὶ δὲ πύλαις πόλεως θαῤῥοῦσα λέγει, |
| 22 | Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stulti ea quae sibi sunt noxia cupient, et imprudentes odibunt scientiam? | ὅσον ἂν χρόνον ἄκακοι ἔχονται τῆς δικαιοσύνης, οὐκ αἰσχυνθήσονται· οἱ δὲ ἄφρονες τῆς ὕβρεως ὄντες ἐπιθυμηταί, ἀσεβεῖς γενόμενοι ἐμίσησαν αἴσθησιν, |
| 23 | convertimini ad correptionem meam. En proferam vobis spiritum meum, et ostendam vobis verba mea. | καὶ ὑπεύθυνοι ἐγένοντο ἐλέγχοις· ἰδοὺ προήσομαι ὑμῖν ἐμῆς πνοῆς ῥῆσιν· διδάξω δὲ ὑμᾶς τὸν ἐμὸν λόγον. |
| 24 | Quia vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret: | Ἐπειδὴ ἐκάλουνμ, καὶ οὐχ ὑπηκούσατε· καὶ ἐξέτεινον λόγους, καὶ οὐ προσείχετε· |
| 25 | despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. | ἀλλὰ ἀκύρους ἐποιεῖτε ἐμὰς βουλὰς, τοῖς δὲ ἐμοῖς ἐλέγχοις ἠπειθήσατε· |
| 26 | Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo cum vobis id quod timebatis advenerit. | Τοιγαροῦν κᾀγὼ τῇ ὑμετέρᾳ ἀπωλείᾳ ἐπιγελάσομαι, καταχαροῦμαι δὲ ἡνίκα ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος· |
| 27 | Cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit; quando venerit super vos tribulatio et angustia: | Καὶ ὡς ἂν ἀφίκηται ὑμῖν ἄφνω θόρυβος, ἡ δὲ καταστροφὴ ὁμοίως καταιγίδι παρῇ, καὶ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν θλίψις καὶ πολιορκία, ἢ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος. |
| 28 | tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me: | Ἔσται γὰρ ὅταν ἐπικαλέσησθέ με, ἐγὼ δὲ οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν· ζητήσουσί με κακοὶ, καὶ οὐχ εὑρήσουσιν. |
| 29 | eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint, | Ἐμίσησαν γὰρ σοφίαν, τὸν δὲ λόγον τοῦ Κυρίου οὐ προείλαντο, |
| 30 | nec acquieverint consilio meo, et detraxerint universae correptioni meae. | οὐδὲ ἤθελον ἐμαῖς προσέχειν βουλαῖς, ἐμυκτήριζον δὲ ἐμοὺς ἐλέγχους· |
| 31 | Comedent igitur fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur. | Τοιγαροῦν ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρποὺς, καὶ τῆς ἐαυτῶν ἀσεβείας πλησθήσονται. |
| 32 | Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos. | Ἀνθʼ ὧν γὰρ ἠδίκουν νηπίους, φονευθήσονται, καὶ ἐξετασμὸς ἀσεβεῖς ὀλεῖ. |
| 33 | Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, timore malorum sublato. | Ὁ δὲ ἐμοῦ ἀκούων κατασκηνώσει ἐπʼ ἐλπίδι, καὶ ἡσυχάσει ἀφόβως ἀπὸ παντὸς κακοῦ. |
