Collatio
Proverbia 20
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Luxuriosa res vinum, et tumultuosa ebrietas: quicumque his delectatur non erit sapiens. | Ἀκολάστον οἶνος, καὶ ὑβριστικὸν μέθη, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται. |
| 2 | Sicut rugitus leonis, ita et terror regis: qui provocat eum peccat in animam suam. | Οὐ διαφέρει ἀπειλὴ βασιλέως θυμοῦ λέοντος, ὁ δὲ παροξύνων αὐτὸν ἁμαρτάνει εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν. |
| 3 | Honor est homini qui separat se a contentionibus; omnes autem stulti miscentur contumeliis. | Δόξα ἀνδρὶ ἀποστρέφεσθαι λοιδορίας, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται. |
| 4 | Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur illi. | Ὀνειδιζόμενος ὀκνηρὸς οὐκ αἰσχύνεται, ὡσαύτως καὶ ὁ δανειζόμενος σῖτον ἐν ἀμητῷ. |
| 5 | Sicut aqua profunda, sic consilium in corde viri; sed homo sapiens exhauriet illud. | Ὕδωρ βαθὺ βουλὴ ἐν καρδίᾳ ἀνδρὸς, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἐξαντλήσει αὐτήν. |
| 6 | Multi homines misericordes vocantur; virum autem fidelem quis inveniet? | Μέγα ἄνθρωπος, καὶ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων, ἄνδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν. |
| 7 | Iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet. | Ὃς ἀναστρέφεται ἄμωμος ἐν δικαιοσύνῃ, μακαρίους τοὺς παῖδας αὐτοῦ καταλείψει. |
| 8 | Rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo. | Ὅταν βασιλεὺς δίκαιος καθίσῃ ἐπὶ θρόνου, οὐκ ἐναντιοῦται ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ πᾶν πονηρόν. |
| 9 | Quis potest dicere: Mundum est cor meum; purus sum a peccato? | Τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν; ἢ τίς παῤῥησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν; Κακολογοῦντος πατέρα ἢ μητέρα σβεσθήσεται λαμπτὴρ, αἱ δὲ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ὄψονται σκότος. Μερὶς ἐπισπουδαζομένη ἐν πρώτοις, ἐν τοῖς τελευταίοις οὐκ εὐλογηθήσεται. Μὴ εἴπῃς, τίσομαι τὸν ἐχθρὸν, ἀλλʼ ὑπόμεινον τὸν Κύριον, ἵνα σοι βοηθήσῃ. |
| 10 | Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. | Στάθμιον μέγα καὶ μικρὸν, καὶ μέτρα δισσὰ, ἀκάθαρτα ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀμφότερα, καὶ ὁ ποιῶν αὐτά. |
| 11 | Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera eius. | Ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτοῦ συμποδισθήσεται νεανίσκος μετὰ ὁσίου, καὶ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς αὐτοῦ. |
| 12 | Aurem audientem, et oculum videntem: Dominus fecit utrumque. | Οὖς ἀκούει, καὶ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ, Κυρίου ἔργα καὶ ἀμφότερα. |
| 13 | Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. | Μὴ ἀγάπα καταλαλεῖν, ἵνα μὴ ἐξαρθῇς· διάνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἐμπλήσθητι ἄρτων. |
| 14 | Malum est, malum est, dicit omnis emptor; et cum recesserit, tunc gloriabitur. | — |
| 15 | Est aurum et multitudo gemmarum, et vas pretiosum labia scientiae. | — |
| 16 | Tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. | — |
| 17 | Suavis est homini panis mendacii, et postea implebitur os eius calculo. | — |
| 18 | Cogitationes consiliis roborantur, et gubernaculis tractanda sunt bella. | — |
| 19 | Ei qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. | — |
| 20 | Qui maledicit patri suo et matri, extinguetur lucerna eius in mediis tenebris: | — |
| 21 | haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. | — |
| 22 | Ne dicas: Reddam malum: exspecta Dominum, et liberabit te. | — |
| 23 | Abominatio est apud Dominum pondus et pondus; statera dolosa non est bona. | Βδέλυγμα Κυρίῳ δισσὸν στάθμιον, καὶ ζυγὸς δόλιος οὐ καλὸν ἐνώπιον αὐτοῦ. |
| 24 | A Domino diriguntur gressus viri: quis autem hominum intelligere potest viam suam? | Παρὰ Κυρίου εὐθύνεται τὰ διαβήματα ἀνδρὶ, θνητὸς δὲ πῶς ἂν νοήσαι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ; |
| 25 | Ruina est homini devorare sanctos, et post vota retractare. | Παγὶς ἀνδρὶ ταχύ τι τῶν ἰδίων ἁγιάσαι, μετὰ γὰρ τὸ εὔξασθαι μετανοεῖν γίνεται. |
| 26 | Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. | Λικμήτωρ ἀσεβῶν βασιλεὺς σοφὸς, καὶ ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς τροχόν. |
| 27 | Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris. | Φῶς Κυρίου πνοὴ ἀνθρώπων, ὃς ἐρευνᾷ ταμιεῖα κοιλίας. |
| 28 | Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus eius. | Ἐλεημοσύνη καὶ ἀλήθεια φυλακὴ βασιλεῖ, καὶ περικυκλώσουσιν ἐν δικαιοσύνῃ τὸν θρόνον αὐτοῦ. |
| 29 | Exsultatio iuvenum fortitudo eorum, et dignitas senum canities. | Κόσμος νεανίαις σοφία, δόξα δὲ πρεσβυτέρων πολιαί. |
| 30 | Livor vulneris absterget mala, et plagae in secretioribus ventris. | Ὑπώπια καὶ συντρίμματα συναντᾷ κακοῖς, πληγαὶ δὲ εἰς ταμιεῖα κοιλίας. |
