Collatio
Proverbia 26
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Quomodo nix in aestate, et pluviae in messe, sic indecens est stulto gloria. | Ὥσπερ δρόσος ἐν ἀμητῷ, καὶ ὥσπερ ὑετὸς ἐν θέρει, οὕτως οὐκ ἔστιν ἄφρουι τιμή. |
| 2 | Sicut avis ad alia transvolans, et passer quolibet vadens, sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. | Ὥσπερ ὄρνεα πέταται καὶ στρουθοί, οὕτως ἀρὰ ματαία οὐκ ἐπελεύσεται οὐδενί. |
| 3 | Flagellum equo, et camus asino, et virga in dorso imprudentium. | Ὥσπερ μάστιξ ἵππῳ καὶ κέντρον ὄνῳ, οὕτως ῥάβδος ἔθνει παρανόμῳ. |
| 4 | Ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. | Μὴ ἀποκρίνου ἄφρονι πρὸς τὴν ἐκείνου ἀφροσύνην, ἵνα μὴ ὅμοιος γένῃ αὐτῷ. |
| 5 | Responde stulto iuxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. | Ἀλλὰ ἀποκρίνου ἄφρονι κατὰ τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ, ἵνα μὴ φαίνηται σοφὸς παρʼ ἑαυτῷ. |
| 6 | Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. | Ἐκ τῶν ὁδῶν ἑαυτοῦ ὄνειδος ποιεῖται ὁ ἀποστείλας διʼ ἀγγέλου ἄφρονος λόγον. |
| 7 | Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias, sic indecens est in ore stultorum parabola. | Ἄφελοῦ πορείαν σκελῶν, καὶ παρανομίαν ἐκ στόματος ἀφρόνων. |
| 8 | Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, ita qui tribuit insipienti honorem. | Ὃς ἀποδεσμεύει λίθον ἐν σφενδόνῃ, ὅμοιός ἐστι τῷ διδόντι ἄφρονι δόξαν. |
| 9 | Quomodo si spina nascatur in manu temulenti, sic parabola in ore stultorum. | Ἄκανθαι φύονται ἐν χειρὶ μεθύσου, δουλεία δὲ ἐν χειρὶ τῶν ἀφρόνων. |
| 10 | Iudicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium iras mitigat. | Πολλὰ χειμάζεται πᾶσα σὰρξ ἀφρόνων, συντρίβεται γὰρ ἡ ἔκστασις αὐτῶν. |
| 11 | Sicut canis qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens qui iterat stultitiam suam. | Ὥσπερ κύων ὅταν ἐπέλθῃ ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ ἔμετον καὶ μισητὸς γένηται, οὕτως ἄφρων τῇ ἑαυτοῦ κακίᾳ ἀναστρέψας ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ ἁμαρτίαν· ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καὶ ἐστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. |
| 12 | Vidisti hominem sapientem sibi videri? magis illo spem habebit insipiens. | Εἶδον ἄνδρα δόξαντα παρʼ αὐτῷ σοφὸν εἶναι, ἐλπίδα μέντοι ἔσχε μᾶλλον ἄφρων αὐτοῦ. |
| 13 | Dicit piger: Leo est in via, et leaena in itineribus. | Λέγει ὀκνηρὸς ἀποστελλόμενος εἰς ὁδὸν, λέων ἐν ταῖς ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί. |
| 14 | Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo. | Ὥσπερ θύρα στρέφεται ἐπὶ τοῦ στρόφιγγος, οὕτως ὀκνηρὸς ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ. |
| 15 | Abscondit piger manum sub ascella sua, et laborat si ad os suum eam converterit. | Κρύψας ὀκνηρὸς τὴν χεῖρα ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ, οὐ δυνήσεται ἐπενεγκεῖν ἐπὶ στόμα. |
| 16 | Sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias. | Σοφώτερος ἑαυτῷ ὀκνηρὸς φαίνεται, τοῦ ἐν πλησμονῇ ἀποκομίζοντος ἀγγελίαν. |
| 17 | Sicut qui apprehendit auribus canem, sic qui transit impatiens et commiscetur rixae alterius. | Ὥσπερ ὁ κρατῶν κέρκου κυνὸς, οὕτως ὁ προεστὼς ἀλλοτρίας κρίσεως. |
| 18 | Sicut noxius est qui mittit sagittas et lanceas in mortem, | Ὥσπερ οἱ ἰώμενοι προβάλλουσι λόγους εἰς ἀνθρώπους, ὁ δὲ ἀπαντήσας τῷ λόγῳ πρῶτος ὑποσκελισθήσεται· |
| 19 | ita vir fraudulenter nocet amico suo, et cum fuerit deprehensus dicit: Ludens feci. | Οὕτως πάντες οἱ ἐνεδρεύοντες τοὺς ἑαυτῶν φίλους, ὅταν δὲ ὁραθῶσι, λέγουσιν, ὅτι παίζων ἔπραξα. |
| 20 | Cum defecerint ligna extinguetur ignis, et susurrone subtracto, iurgia conquiescent. | Ἐν πολλοῖς ξύλοις θάλλει πῦρ, ὅπου δὲ οὐκ ἔστι δίθυμος, ἡσυχάζει μάχη. |
| 21 | Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. | Ἐσχάρα ἄνθραξι καὶ ξύλα πυρὶ, ἀνὴρ δὲ λοίδορος εἰς ταραχὴν μάχης. |
| 22 | Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. | Λόγοι κερκώπων μαλακοὶ, οὗτοι δὲ τύπτουσιν εἰς ταμιεῖα σπλάγχνων. |
| 23 | Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. | Ἀργύριον διδόμενον μετὰ δόλου, ὥσπερ ὄστρακον ἡγητέον· χείλη λεῖα καρδίαν καλύπτει λυπηράν. |
| 24 | Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. | Χείλεσι πάντα ἐπινεύει ἀποκλαιόμενος ἐχθρὸς, ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ τεκταίνεται δόλους. |
| 25 | Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei, quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. | Ἐάν σου δέηται ὁ ἐχθρὸς μεγάλῃ τῇ φωνῇ, μὴ πεισθῇς, ἑπτὰ γάρ πονηρίαι ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ. |
| 26 | Qui operit odium fraudulenter, revelabitur malitia eius in consilio. | Ὁ κρύπτων ἔχθραν συνίστησι δόλον, ἐκκαλύπτει δὲ τὰς ἑαυτοῦ ἁμαρτίας εὔγνωστος ἐν συνεδρίοις. |
| 27 | Qui fodit foveam incidet in eam, et qui volvit lapidem revertetur ad eum. | Ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον, ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν· ὁ δὲ κυλίων λίθον, ἐφʼ ἑαυτὸν κυλίει. |
| 28 | Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operatur ruinas. | Γλῶσσα ψευδὴς μισεῖ ἀλήθειαν, στόμα δὲ ἄστεγον ποιεῖ ἀκαταστασίας. |
