Collatio
Proverbia 16
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Hominis est animam praeparare, et Domini gubernare linguam. | — |
| 2 | Omnes viae hominis patent oculis eius; spirituum ponderator est Dominus. | Πάντα τὰ ἔργα τοῦ ταπεινοῦ φανερὰ παρὰ τῷ Θεῷ, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐν ἡμέρᾳ κακῇ ὀλοῦνται. |
| 3 | Revela Domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. | — |
| 4 | Universa propter semetipsum operatus est Dominus; impium quoque ad diem malum. | — |
| 5 | Abominatio Domini est omnis arrogans; etiamsi manus ad manum fuerit, non est innocens. Initium viae bonae facere iustitiam; accepta est autem apud Deum magis quam immolare hostias. | Ἀκάθαρτος παρὰ Θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, χειρὶ δὲ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀθωωθήσεται· |
| 6 | Misericordia et veritate redimitur iniquitas, et in timore Domini declinatur a malo. | — |
| 7 | Cum placuerint Domino viae hominis, inimicos quoque eius convertet ad pacem. | ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια, δεκτὰ δὲ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θύειν θυσίας· |
| 8 | Melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. | ὁ ζητῶν τὸν Κύριον εὑρήσει γνῶσιν μετὰ δικαιοσύνης, οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν εὑρήσουσιν εἰρήνην. |
| 9 | Cor hominis disponit viam suam, sed Domini est dirigere gressus eius. | Πάντα τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου μετὰ δικαιοσύνης, φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡμέραν κακήν. |
| 10 | Divinatio in labiis regis; in iudicio non errabit os eius. | Μαντεῖον ἐπὶ χείλεσι βασιλέως, ἐν δὲ κρίσει οὐ μὴ πλανηθῇ τὸ στόμα αὐτοῦ. |
| 11 | Pondus et statera iudicia Domini sunt, et opera eius omnes lapides sacculi. | Ῥοπὴ ζυγοῦ δικαιοσύνη παρὰ Κυρίῳ, τὰ δὲ ἔργα αὐτοῦ στάθμια δίκαια. |
| 12 | Abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. | Βδέλυγμα βασιλεῖ ὁ ποιῶν κακὰ, μετὰ γὰρ δικαιοσύνης ἑτοιμάζεται θρόνος ἀρχῆς. |
| 13 | Voluntas regum labia iusta; qui recta loquitur diligetur. | Δεκτὰ βασιλεῖ χείλη δίκαια, λόγους δέ ὀρθοὺς ἀγαπᾷ. |
| 14 | Indignatio regis nuntii mortis, et vir sapiens placabit eam. | Θυμὸ βασιλέως ἄγγελος θανάτου, ἀνὴρ δὲ σοφὸς ἐξιλάσεται αὐτόν. |
| 15 | In hilaritate vultus regis vita, et clementia eius quasi imber serotinus. | Ἐν φωτὶ ζωῆς υἱὸς βασιλέως, οἱ δὲ προσδεκτοὶ αὐτῷ ὥσπερ νέφος ὄψιμον. |
| 16 | Posside sapientiam, quia auro melior est, et acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. | Νοσσιαὶ σοφίας αἱρετώτεραι χρυσίου, νοσσιαὶ δὲ φρονήσεως αἱρετώτεραι ὑπὲρ ἀργύριον. |
| 17 | Semita iustorum declinat mala; custos animae suae servat viam suam. | Τρίβοι ζωῆς ἐκκλίνουσιν ἀπὸ κακῶν, μῆκος δὲ βίου ὁδοὶ δικαιοσύνης. Ὁ δεχόμενος παιδείαν ἐν ἀγαθοῖς ἔσται, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους σοφισθήσεται· ὃς φυλάσσει τὰς ἑαυτοῦ ὁδοὺς, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ἀγαπῶν δὲ ζωὴν αὐτοῦ, φείσεται στόματος αὐτοῦ. |
| 18 | Contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. | Πρὸ συντριβῆς ἡγεῖται ὕβρις, πρὸ δὲ πτώματος κακοφροσύνη. |
| 19 | Melius est humiliari cum mitibus quam dividere spolia cum superbis. | Κρείσσων πρᾳΰθυμος μετὰ ταπεινώσεως, ἢ ὃς διαιρεῖται σκῦλα μετὰ ὑβριστῶν. |
| 20 | Eruditus in verbo reperiet bona, et qui sperat in Domino beatus est. | Συνετὸς ἐν πράγμασιν εὑρετὴς ἀγαθῶν, πεποιθὼς δὲ ἐπὶ Θεῷ μακαριστός. |
| 21 | Qui sapiens est corde appellabitur prudens, et qui dulcis eloquio maiora percipiet. | Τοὺς σοφοὺς καὶ συνετοὺς φαύλους καλοῦσιν, οἱ δὲ γλυκεῖς ἐν λόγῳ πλείονα ἀκούσονται. |
| 22 | Fons vitae eruditio possidentis; doctrina stultorum fatuitas. | Πηγὴ ζωῆς ἔννοια τοῖς κεκτημένοις, παιδεία δὲ ἀφρόνων κακή. |
| 23 | Cor sapientis erudiet os eius, et labiis eius addet gratiam. | Καρδία σοφοῦ νοήσει τὰ ἀπὸ τοῦ ἰδίου στόματος, ἐπὶ δὲ χείλεσι φορέσει ἐπιγνωμοσύνην· |
| 24 | Favus mellis composita verba; dulcedo animae sanitas ossium. | Κηρία μέλιτος λόγοι καλοί, γλύκασμα δὲ αὐτοῦ ἴασις ψυχῆς. |
| 25 | Est via quae videtur homini recta, et novissima eius ducunt ad mortem. | Εἰσὶν ὁδοὶ δοκοῦσαι εἶναι ὀρθαὶ ἀνδρὶ, τὰ μέντοι τελευταῖα αὐτῶν βλέπει εἰς πυθμένα ᾅδου. |
| 26 | Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. | Ἀνὴρ ἐν πόνοις πονεῖ ἑαυτῷ, καὶ ἐκβιάζεται τὴν ἀπώλειαν ἑαυτοῦ. Ὁ μέντοι σκολιὸς ἐπὶ τῷ ἑαυτοῦ στόματι φορεῖ τὴν ἀπώλειαν· |
| 27 | Vir impius fodit malum, et in labiis eius ignis ardescit. | ἀνὴρ ἄφρων ὀρύσσει ἑαυτῷ κακὰ, ἐπὶ δὲ τῶν ἑαυτοῦ χειλέων θησαυρίζει πῦρ. |
| 28 | Homo perversus suscitat lites, et verbosus separat principes. | Ἀνὴρ σκολιὸς διαπέμπεται κακὰ, καὶ λαμπτῆρα δόλου πυρσεύσει κακοῖς, καὶ διαχωρίζει φίλους. |
| 29 | Vir iniquus lactat amicum suum, et ducit eum per viam non bonam. | Ἀνὴρ παράνομος ἀποπειρᾶται φίλων, καὶ ἀπάγει αὐτοὺς ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς. |
| 30 | Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. | Στηρίζων δὲ ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ διαλογίζεται διεστραμμένα, ὁρίζει δὲ τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ πάντα τὰ κακά· οὗτος κάμινός ἐστι κακίας. |
| 31 | Corona dignitatis senectus, quae in viis iustitiae reperietur. | Στέφανος καυχήσεως γῆρας, ἐν δὲ ὁδοῖς δικαιοσύνης εὑρίσκεται. |
| 32 | Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium. | Κρείσσων ἀνὴρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ, ὁ δὲ κρατῶν ὀργῆς κρείσσων καταλαμβανομένου πόλιν. |
| 33 | Sortes mittuntur in sinum, sed a Domino temperantur. | Εἰς κόλπους ἐπέρχεται πάντα τοῖς ἀδίκοις, παρὰ δὲ Κυρίου πάντα τὰ δίκαια. |
