Collatio
Proverbia 8
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Numquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam? | Σὺ τὴν σοφίαν κηρύξεις, ἵνα φρόνησίς σοι ὑπακούσῃ. |
| 2 | In summis excelsisque verticibus supra viam, in mediis semitis stans, | Ἐπὶ γὰρ τῶν ὑψηλῶν ἄκρων ἐστὶν, ἀναμέσον δὲ τῶν τρίβων ἕστηκε. |
| 3 | iuxta portas civitatis, in ipsis foribus loquitur, dicens: | Παρὰ γὰρ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐν δὲ εἰσόδοις ὑμνεῖται. |
| 4 | O viri, ad vos clamito, et vox mea ad filios hominum. | Ὑμᾶς ὦ ἄνθρωποι παρακαλῶ, καὶ προΐεμαι ἐμὴν φωνὴν υἱοῖς ἀνθρώπων. |
| 5 | Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite. | Νοήσατε ἄκακοι πανουργίαν, οἱ δὲ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν. |
| 6 | Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum, et aperientur labia mea ut recta praedicent. | Εἰσακούσατέ μου, σεμνὰ γὰρ ἐρῶ, καὶ ἀνοίσω ἀπὸ χειλέων ὀρθά. |
| 7 | Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. | Ὅτι ἀλήθειαν μελετήσει ὁ φάρυγξ μου, ἐβδελυγμένα δὲ ἐναντίον ἐμοῦ χείλη ψευδῆ. |
| 8 | Iusti sunt omnes sermones mei: non est in eis pravum quid, neque perversum; | Μετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου, οὐδὲν ἐαυτοῖς σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλιῶδες. |
| 9 | recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. | Πάντα ἐνώπια τοῖς συνιοῦσι, καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν. |
| 10 | Accipite disciplinam meam, et non pecuniam; doctrinam magis quam aurum eligite: | Λάβετε παιδείαν καὶ μὴ ἀργύριον, καὶ γνῶσιν ὑπὲρ χρυσίον δεδοκιμασμένον· |
| 11 | melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. | Κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν. |
| 12 | Ego sapientia, habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. | Ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκήνωσα βουλὴν καὶ γνῶσιν, καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάμην. |
| 13 | Timor Domini odit malum: arrogantiam, et superbiam, et viam pravam, et os bilingue, detestor. | Φόβος Κυρίου μισεῖ ἀδικίαν, ὕβριν τε καὶ ὑπερηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν· μεμίσηκα δὲ ἐγὼ διεστραμμένας ὁδοὺς κακῶν. |
| 14 | Meum est consilium et aequitas; mea est prudentia, mea est fortitudo. | Ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια, ἐμὴ φρόνησις, ἐμὴ δὲ ἰσχύς. |
| 15 | Per me reges regnant, et legum conditores iusta decernunt; | Διʼ ἐμοῦ βασιλεῖς βασιλεύουσι, καὶ οἱ δυνάσται γράφουσιν δικαιοσύνην. |
| 16 | per me principes imperant, et potentes decernunt iustitiam. | Διʼ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται, καὶ τύραννοι διʼ ἐμοῦ κρατοῦσι γῆς. |
| 17 | Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilant ad me, invenient me. | Ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσιν. |
| 18 | Mecum sunt divitiae et gloria, opes superbae et iustitia. | Πλοῦτος καὶ δόξα ἐμοὶ ὑπάρχει, καὶ κτῆσις πολλῶν καὶ δικαιοσύνη. |
| 19 | Melior est enim fructus meus auro et lapide pretioso, et genimina me argento electo. | Βέλτιον ἐμὲ καρπίζεσθαι ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον, τὰ δὲ ἐμὰ γεννήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ. |
| 20 | In viis iustitiae ambulo, in medio semitarum iudicii: | Ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατῶ, καὶ ἀναμέσον τρίβων δικαιώματος ἀναστρέφομαι· |
| 21 | ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. | ἵνα μερίσω τοῖς ἐμὲ ἀγαπῶσιν ὕπαρξιν, καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐμπλήσω ἀγαθῶν· ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθʼ ἡμέραν γινόμενα, μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθμῆσαι. |
| 22 | Dominus possedit me in initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio. | Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ, |
| 23 | Ab aeterno ordinata sum, et ex antiquis antequam terra fieret. | πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με, ἐν ἀρχῇ πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι, |
| 24 | Nondum erant abyssi, et ego iam concepta eram: necdum fontes aquarum eruperant, | καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσσους ποιῆσαι, πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων· |
| 25 | necdum montes gravi mole constiterant: ante colles ego parturiebar. | Πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι, πρὸ δὲ πάντων βουνῶν, γεννᾷ με. |
| 26 | Adhuc terram non fecerat, et flumina, et cardines orbis terrae. | Κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους, καὶ ἄκρα οἰκούμενα τῆς ὑπʼ οὐρανῶν. |
| 27 | Quando praeparabat caelos, aderam; quando certa lege et gyro vallabat abyssos; | Ἡνίκα ἡτοίμαζε τὸν οὐρανὸν, συμπαρήμην αὐτῷ, καὶ ὅτε ἀφώριζε τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπʼ ἀνέμων, |
| 28 | quando aethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum; | καὶ ὡς ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη, καὶ ὡς ἀσφαλεῖς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπʼ οὐρανὸν, |
| 29 | quando circumdabat mari terminum suum, et legem ponebat aquis, ne transirent fines suos; quando appendebat fundamenta terrae: | καὶ ὡς ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεμέλια τῆς γῆς, |
| 30 | cum eo eram, cuncta componens. Et delectabar per singulos dies, ludens coram eo omni tempore, | ἤμην παρʼ αὐτῷ ἁρμόζουσα· ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρε· καθʼ ἡμέραν δὲ εὐφραινόμην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ, |
| 31 | ludens in orbe terrarum; et deliciae meae esse cum filiis hominum. | ὅτε ἐνευφραίνετο τὴν οἰκουμένην συντελέσας, καὶ ἐνευφραίνετο ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων. |
| 32 | Nunc ergo, filii, audite me: beati qui custodiunt vias meas. | Νῦν οὖν υἱὲ ἄκουέ μου, |
| 33 | Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abiicere eam. | — |
| 34 | Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. | μακάριος ἀνὴρ ὃς εἰσακούσεταί μου, καὶ ἄνθρωπος ὃς τὰς ἐμὰς ὁδοὺς φυλάξει, ἀγρυπνῶν ἐπʼ ἐμαῖς θύραις καθʼ ἡμέραν, τηρῶν σταθμοὺς ἐμῶν εἰσόδων. |
| 35 | Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino. | Αἱ γὰρ ἔξοδοί μου, ἔξοδοι ζωῆς, καὶ ἑτοιμάζεται θέλησις παρὰ Κυρίου. |
| 36 | Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam; omnes qui me oderunt diligunt mortem. | Οἱ δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς ἐμὲ, ἀσεβοῦσιν εἰς τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς, καὶ οἱ μισοῦντές με ἀγαπῶσι θάνατον. |
