Collatio
Proverbia 19
Vulgata Clementina et Septuaginta (editio Sixtina, 1587), versu post versum.
| Vulgata Clementina | Septuaginta (editio Sixtina, 1587) | |
|---|---|---|
| 1 | Melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua quam dives torquens labia sua, et insipiens. | — |
| 2 | Ubi non est scientia animae, non est bonum, et qui festinus est pedibus offendet. | — |
| 3 | Stultitia hominis supplantat gressus eius, et contra Deum fervet animo suo. | Ἀφροσύνη ἀνδρὸς λυμαίνεται τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, τὸν δὲ Θεὸν αἰτιᾶται τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. |
| 4 | Divitiae addunt amicos plurimos; a paupere autem et hi quos habuit separantur. | Πλοῦτος προστίθησι φίλους πολλοὺς, ὁ δὲ πτωχὸς καὶ ἀπὸ τοῦ ὑπάρχοντος φίλου λείπεται. |
| 5 | Testis falsus non erit impunitus, et qui mendacia loquitur non effugiet. | Μάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὁ δὲ ἐγκαλῶν ἀδίκως οὐ διαφεύξεται. |
| 6 | Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. | Πολλοὶ θεραπεύουσι πρόσωπα βασιλέων, πᾶς δὲ ὁ κακὸς γίνεται ὄνειδος ἀνδρί. |
| 7 | Fratres hominis pauperis oderunt eum; insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur nihil habebit; | Πᾶς ὃς ἀδελφὸν πτωχὸν μισεῖ, καὶ φιλίας μακρὰν ἔσται· ἔννοια ἀγαθὴ τοῖς εἰδόσιν αὐτὴν ἐγγιεῖ, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος εὑρήσει αὐτήν· ὁ πολλὰ κακοποιῶν τελεσιουργεῖ κακίαν, ὃς δὲ ἐρεθίζει λόγους, οὐ σωθήσεται. |
| 8 | qui autem possessor est mentis diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. | Ὁ κτώμενος φρόνησιν ἀγαπᾷ ἑαυτὸν, ὃς δὲ φυλάσσει φρόνησιν, εὑρήσει ἀγαθά. |
| 9 | Falsus testis non erit impunitus, et qui loquitur mendacia peribit. | Μάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὃς δʼ ἂν ἐκκαύσῃ κακίαν, ἀπολεῖται ὑπʼ αὐτῆς. |
| 10 | Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. | Οὐ συμφέρει ἄφρονι τρυφὴ, καὶ ἐὰν οἰκέτης ἄρξηται μεθʼ ὕβρεως δυναστεύειν. |
| 11 | Doctrina viri per patientiam noscitur, et gloria eius est iniqua praetergredi. | Ἐλεήμων ἀνὴρ μακροθυμεῖ, τὸ δὲ καύχημα αὐτοῦ ἐπέρχεται παρανόμοις. |
| 12 | Sicut fremitus leonis, ita et regis ira, et sicut ros super herbam, ita et hilaritas eius. | Βασιλέως ἀπειλὴ ὁμοία βρυγμῷ λέοντος· ὥσπερ δὲ δρόσος ἐπὶ χόρτῳ, οὕτως τὸ ἱλαρὸν αὐτοῦ. |
| 13 | Dolor patris filius stultus, et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier. | Αἰσχύνη πατρὶ υἱὸς ἄφρων, οὐχ ἁγναὶ εὐχαὶ ἀπὸ μισθώματος ἑταίρας. |
| 14 | Domus et divitiae dantur a parentibus; a Domino autem proprie uxor prudens. | Οἶκον καὶ ὕπαρξιν μερίζουσι πατέρες παισὶ, παρὰ δὲ Κυρίου ἁρμόζεται γυνὴ ἀνδρί. |
| 15 | Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. | Δειλία κατέχει ἀνδρόγυνον, ψυχὴ δὲ ἀεργοῦ πεινάσει. |
| 16 | Qui custodit mandatum custodit animam suam; qui autem negligit viam suam mortificabitur. | Ὃς φυλάσσει ἐντολὴν, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ὁ δὲ καταφρονῶν τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν, ἀπολεῖται. |
| 17 | Foeneratur Domino qui miseretur pauperis, et vicissitudinem suam reddet ei. | Δανείζει Θεῷ ὁ ἐλεῶν πτωχὸν, κατὰ δὲ τὸ δόμα αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ. |
| 18 | Erudi filium tuum; ne desperes: ad interfectionem autem eius ne ponas animam tuam. | Παίδευε υἱόν σου, οὕτως γὰρ ἔσται εὔελπις, εἰς δὲ ὕβριν μὴ ἐπαίρου τῇ ψυχῇ σου. |
| 19 | Qui impatiens est sustinebit damnum, et cum rapuerit, aliud apponet. | Κακόφρων ἀνὴρ πολλὰ ζημιωθήσεται· ἐὰν δὲ λοιμεύηται, καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ προσθήσει. |
| 20 | Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. | Ἄκουε, υἱὲ, παιδείαν πατρός σου, ἵνα σοφὸς γένῃ ἐπʼ ἐσχάτων σου. |
| 21 | Multae cogitationes in corde viri; voluntas autem Domini permanebit. | Πολλοὶ λογισμοὶ ἐν καρδίᾳ ἀνδρὸς, ἡ δὲ βουλὴ τοῦ Κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα μένει. |
| 22 | Homo indigens misericors est, et melior est pauper quam vir mendax. | Καρπὸς ἀνδρὶ ἐλεημοσύνη, κρείσσων δὲ πτωχὸς δίκαιος ἢ πλούσιος ψευδής. |
| 23 | Timor Domini ad vitam, et in plenitudine commorabitur absque visitatione pessima. | Φόβος Κυρίου εἰς ζωὴν ἀνδρὶ· ὁ δὲ ἄφοβος αὐλισθήσεται ἐν τόποις οὗ οὐκ ἐπισκοπεῖται γνῶσις. |
| 24 | Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum applicat eam. | Ὁ ἐγκρύπτων εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ χεῖρας ἀδίκως, οὐδὲ τῷ στόματι οὐ μὴ προσενείκῃ αὐτάς. |
| 25 | Pestilente flagellato stultus sapientior erit; si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. | Λοιμοῦ μαστιγουμένου, ἄφρων πανουργότερος γίνεται· ἐὰν δὲ ἐλέγχῃς ἄνδρα φρόνιμον, νοήσει αἴσθησιν. |
| 26 | Qui affligit patrem, et fugat matrem, ignominiosus est et infelix. | Ὁ ἀτιμάζων πατέρα καὶ ἀπωθούμενος μητέρα αὐτοῦ, καταισχυνθήσεται καὶ ἐπονείδιστος ἔσται. |
| 27 | Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. | Υἱὸς ἀπολειπόμενος φυλάξαι παιδείαν πατρὸς, μελετήσει ῥήσεις κακάς. |
| 28 | Testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum devorat iniquitatem. | Ὁ ἐγγυώμενος παῖδα ἄφρονα, καθυβρίσει δικαίωμα· στόμα δὲ ἀσεβῶν καταπίεται κρίσεις. |
| 29 | Parata sunt derisoribus iudicia, et mallei percutientes stultorum corporibus. | Ἑτοιμάζονται ἀκολάστοις μάστιγες, καὶ τιμωρίαι ὁμοίως ἄφροσιν. |
