II Maccabaeorum 14

¹Sed post triennii tempus, cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portam Tripolis ascendisse ad loca opportuna, ²et tenuisse regiones adversus Antiochum, et ducem eius Lysiam. ³Alcimus autem quidam, qui summus sacerdos fuerat, sed voluntarie coinquinatus est temporibus commistionis, considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare, ⁴venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno, offerens ei coronam auream et palmam, super haec et thallos, qui templi esse videbantur. Et ipsa quidem die siluit. ⁵Tempus autem opportunum dementiae suae nactus, convocatus a Demetrio ad consilium, et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur, ⁶respondit: Ipsi qui dicuntur Assidaei Iudaeorum, quibus praeest Iudas Machabaeus, bella nutriunt, et seditiones movent, nec patiuntur regnum esse quietum: ⁷nam et ego defraudatus parentum gloria (dico autem summo sacerdotio) huc veni: ⁸primo quidem utilitatibus regis fidem servans, secundo autem etiam civibus consulens: nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur. ⁹Sed oro his singulis, o rex, cognitis, et regioni et generi, secundum humanitatem tuam pervulgatam omnibus, prospice: ¹⁰nam, quamdiu superest Iudas, impossibile est pacem esse negotiis.

¹¹Talibus autem ab hoc dictis, et ceteri amici hostiliter se habentes adversus Iudam, inflammaverunt Demetrium. ¹²Qui statim Nicanorem praepositum elephantorum ducem misit in Iudaeam: ¹³datis mandatis ut ipsum quidem Iudam caperet: eos vero qui cum illo erant, dispergeret, et constitueret Alcimum maximi templi summum sacerdotem. ¹⁴Tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam, gregatim se Nicanori miscebant, miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes.

¹⁵Audito itaque Iudaei Nicanoris adventu, et conventu nationum, conspersi terra rogabant eum qui populum suum constituit, ut in aeternum custodiret, quique suam portionem signis evidentibus protegit. ¹⁶Imperante autem duce, statim inde moverunt, conveneruntque ad castellum Dessau. ¹⁷Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore: sed conterritus est repentino adventu adversariorum. ¹⁸Nicanor tamen, audiens virtutem comitum Iudae, et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant, sanguine iudicium facere metuebat. ¹⁹Quam ob rem praemisit Posidonium, et Theodotium, et Matthiam, ut darent dextras atque acciperent. ²⁰Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium una fuit sententia amicitiis annuere. ²¹Itaque diem constituerunt, qua secreto inter se agerent: et singulis sellae prolatae sunt, et positae. ²²Praecepit autem Iudas armatos esse locis opportunis, ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur: et congruum colloquium fecerunt.

²³Morabatur autem Nicanor Ierosolymis, nihilque inique agebat: gregesque turbarum quae congregatae fuerant, dimisit. ²⁴Habebat autem Iudam semper carum ex animo, et erat viro inclinatus. ²⁵Rogavitque eum ducere uxorem, filiosque procreare. Nuptias fecit: quiete egit, communiterque vivebant.

²⁶Alcimus autem, videns caritatem illorum ad invicem et conventiones, venit ad Demetrium, et dicebat Nicanorem rebus alienis assentire, Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse. ²⁷Itaque rex exasperatus, et pessimis huius criminationibus irritatus, scripsit Nicanori, dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione, iubere tamen Machabaeum citius vinctum mittere Antiochiam. ²⁸Quibus cognitis, Nicanor consternabatur, et graviter ferebat, si ea quae convenerant irrita faceret, nihil laesus a viro: ²⁹sed quia regi resistere non poterat, opportunitatem observabat qua praeceptum perficeret. ³⁰At Machabaeus, videns secum austerius agere Nicanorem, et consuetum occursum ferocius exhibentem, intelligens non ex bono esse austeritatem istam, paucis suorum congregatis, occultavit se a Nicanore. ³¹Quod cum ille cognovit, fortiter se a viro praeventum, venit ad maximum et sanctissimum templum: et sacerdotibus solitas hostias offerentibus, iussit sibi tradi virum. ³²Quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur, extendens manum ad templum, ³³iuravit, dicens: Nisi Iudam mihi vinctum tradideritis, istud Dei fanum in planitiem deducam, et altare effodiam, et templum hoc Libero patri consecrabo. ³⁴Et his dictis abiit. Sacerdotes autem protendentes manus in caelum, invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum, haec dicentes: ³⁵Tu, Domine universorum, qui nullius indiges, voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis. ³⁶Et nunc, Sancte sanctorum, omnium Domine, conserva in aeternum impollutam domum istam, quae nuper mundata est.

³⁷Razias autem quidam de senioribus ab Ierosolymis delatus est Nicanori, vir amator civitatis, et bene audiens: qui pro affectu pater Iudaeorum appellabatur. ³⁸Hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in Iudaismo, corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia. ³⁹Volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos, misit milites quingentos ut eum comprehenderent. ⁴⁰Putabat enim, si illum decepisset, se cladem Iudaeis maximam illaturum. ⁴¹Turbis autem irruere in domum eius, et ianuam dirumpere: atque ignem admovere cupientibus, cum iam comprehenderetur, gladio se petiit, ⁴²eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus, et contra natales suos indignis iniuriis agi. ⁴³Sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset, et turbae intra ostia irrumperent, recurrens audacter ad murum praecipitavit semetipsum viriliter in turbas: ⁴⁴quibus velociter locum dantibus casui eius, venit per mediam cervicem. ⁴⁵Et cum adhuc spiraret, accensus animo, surrexit, et cum sanguis eius magno fluxu deflueret, et gravissimis vulneribus esset saucius, cursu turbam pertransiit: ⁴⁶et stans supra quamdam petram praeruptam, et iam exsanguis effectus, complexus intestina sua, utrisque manibus proiecit super turbas, invocans dominatorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet: atque ita vita defunctus est.