Daniel 3

¹Nabuchodonosor rex fecit statuam auream, altitudine cubitorum sexaginta, latitudine cubitorum sex, et statuit eam in campo Dura, provinciae Babylonis. ²Itaque Nabuchodonosor rex misit ad congregandos satrapas, magistratus, et iudices, duces, et tyrannos, et praefectos, omnesque principes regionum, ut convenirent ad dedicationem statuae quam erexerat Nabuchodonosor rex. ³Tunc congregati sunt satrapae, magistratus, et iudices, duces, et tyranni, et optimates, qui erant in potestatibus constituti, et universi principes regionum, ut convenirent ad dedicationem statuae, quam erexerat Nabuchodonosor rex. Stabant autem in conspectu statuae, quam posuerat Nabuchodonosor rex: ⁴et praeco clamabat valenter: Vobis dicitur populis, tribubus, et linguis: ⁵in hora qua audieritis sonitum tubae, et fistulae, et citharae, sambucae, et psalterii, et symphoniae, et universi generis musicorum, cadentes adorate statuam auream, quam constituit Nabuchodonosor rex. ⁶Si quis autem non prostratus adoraverit, eadem hora mittetur in fornacem ignis ardentis. ⁷Post haec igitur, statim ut audierunt omnes populi sonitum tubae, fistulae, et citharae, sambucae, et psalterii, et symphoniae, et omnis generis musicorum, cadentes omnes populi, tribus, et linguae adoraverunt statuam auream, quam constituerat Nabuchodonosor rex.

⁸Statimque in ipso tempore accedentes viri Chaldaei accusaverunt Iudaeos: ⁹dixeruntque Nabuchodonosor regi: Rex, in aeternum vive! ¹⁰tu, rex, posuisti decretum, ut omnis homo, qui audierit sonitum tubae, fistulae, et citharae, sambucae, et psalterii, et symphoniae, et universi generis musicorum, prosternat se, et adoret statuam auream: ¹¹si quis autem non procidens adoraverit, mittatur in fornacem ignis ardentis. ¹²Sunt ergo viri Iudaei, quos constituisti super opera regionis Babylonis, Sidrach, Misach, et Abdenago: viri isti contempserunt, rex, decretum tuum: deos tuos non colunt, et statuam auream, quam erexisti, non adorant.

¹³Tunc Nabuchodonosor, in furore et in ira, praecepit ut adducerentur Sidrach, Misach, et Abdenago: qui confestim adducti sunt in conspectu regis. ¹⁴Pronuntiansque Nabuchodonosor rex, ait eis: Verene Sidrach, Misach, et Abdenago, deos meos non colitis, et statuam auream, quam constitui, non adoratis? ¹⁵nunc ergo si estis parati, quacumque hora audieritis sonitum tubae, fistulae, citharae, sambucae, et psalterii, et symphoniae, omnisque generis musicorum, prosternite vos, et adorate statuam, quam feci: quod si non adoraveritis, eadem hora mittemini in fornacem ignis ardentis: et quis est Deus, qui eripiet vos de manu mea? ¹⁶Respondentes Sidrach, Misach, et Abdenago, dixerunt regi Nabuchodonosor: Non oportet nos de hac re respondere tibi. ¹⁷Ecce enim Deus noster, quem colimus, potest eripere nos de camino ignis ardentis, et de manibus tuis, o rex, liberare. ¹⁸Quod si noluerit, notum sit tibi, rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream, quam erexisti, non adoramus.

¹⁹Tunc Nabuchodonosor repletus est furore, et aspectus faciei illius immutatus est super Sidrach, Misach, et Abdenago: et praecepit ut succenderetur fornax septuplum quam succendi consueverat. ²⁰Et viris fortissimis de exercitu suo iussit ut ligatis pedibus Sidrach, Misach, et Abdenago, mitterent eos in fornacem ignis ardentis. ²¹Et confestim viri illi vincti, cum braccis suis, et tiaris, et calceamentis, et vestibus, missi sunt in medium fornacis ignis ardentis: ²²nam iussio regis urgebat. Fornax autem succensa erat nimis: porro viros illos, qui miserant Sidrach, Misach, et Abdenago, interfecit flamma ignis. ²³Viri autem hi tres, id est, Sidrach, Misach, et Abdenago, ceciderunt in medio camino ignis ardentis, colligati.

²⁴Et ambulabant in medio flammae, laudantes Deum, et benedicentes Domino. ²⁵Stans autem Azarias oravit sic, aperiensque os suum in medio ignis, ait:

²⁶Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum, et laudabile, et gloriosum nomen tuum in saecula:

²⁷quia iustus es in omnibus, quae fecisti nobis, et universa opera tua vera, et viae tuae rectae, et omnia iudicia tua vera.

²⁸Iudicia enim vera fecisti iuxta omnia, quae induxisti super nos, et super civitatem sanctam patrum nostrorum Ierusalem: quia in veritate et in iudicio induxisti omnia haec propter peccata nostra.

²⁹Peccavimus enim, et inique egimus recedentes a te, et deliquimus in omnibus:

³⁰et praecepta tua non audivimus, nec observavimus, nec fecimus sicut praeceperas nobis ut bene nobis esset.

³¹Omnia ergo, quae induxisti super nos, et universa quae fecisti nobis, in vero iudicio fecisti;

³²et tradidisti nos in manibus inimicorum nostrorum iniquorum, et pessimorum, praevaricatorumque, et regi iniusto, et pessimo ultra omnem terram.

³³Et nunc non possumus aperire os: confusio, et opprobrium facti sumus servis tuis, et his qui colunt te.

³⁴Ne, quaesumus, tradas nos in perpetuum propter nomen tuum, et ne dissipes testamentum tuum:

³⁵neque auferas misericordiam tuam a nobis, propter Abraham, dilectum tuum, et Isaac, servum tuum, et Israël, sanctum tuum,

³⁶quibus locutus es pollicens quod multiplicares semen eorum sicut stellas caeli, et sicut arenam quae est in littore maris;

³⁷quia, Domine, imminuti sumus plus quam omnes gentes, sumusque humiles in universa terra hodie propter peccata nostra.

³⁸Et non est in tempore hoc princeps, et dux, et propheta, neque holocaustum, neque sacrificium, neque oblatio, neque incensum, neque locus primitiarum coram te,

³⁹ut possimus invenire misericordiam tuam, sed in animo contrito, et spiritu humilitatis suscipiamur.

⁴⁰Sicut in holocausto arietum, et taurorum, et sicut in millibus agnorum pinguium, sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie, ut placeat tibi, quoniam non est confusio confidentibus in te.

⁴¹Et nunc sequimur te in toto corde; et timemus te, et quaerimus faciem tuam.

⁴²Nec confundas nos, sed fac nobiscum iuxta mansuetudinem tuam, et secundum multitudinem misericordiae tuae.

⁴³Et erue nos in mirabilibus tuis, et da gloriam nomini tuo, Domine;

⁴⁴et confundantur omnes qui ostendunt servis tuis mala: confundantur in omni potentia tua, et robur eorum conteratur:

⁴⁵et sciant quia tu es Dominus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum.

⁴⁶Et non cessabant qui miserant eos ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis, ⁴⁷et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta novem: ⁴⁸et erupit, et incendit quos reperit iuxta fornacem de Chaldaeis.

⁴⁹Angelus autem Domini descendit cum Azaria, et sociis eius in fornacem: et excussit flammam ignis de fornace, ⁵⁰et fecit medium fornacis quasi ventum roris flantem, et non tetigit eos omnino ignis, neque contristavit, nec quidquam molestiae intulit.

⁵¹Tunc hi tres quasi ex uno ore laudabant, et glorificabant, et benedicebant Deum in fornace, dicentes:

⁵²Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum: et laudabilis, et gloriosus, et superexaltatus in saecula. Et benedictum nomen gloriae tuae sanctum: et laudabile, et superexaltatum in omnibus saeculis.

⁵³Benedictus es in templo sancto gloriae tuae: et superlaudabilis, et supergloriosus in saecula.

⁵⁴Benedictus es in throno regni tui: et superlaudabilis, et superexaltatus in saecula.

⁵⁵Benedictus es, qui intueris abyssos, et sedes super cherubim: et laudabilis, et superexaltatus in saecula.

⁵⁶Benedictus es in firmamento caeli: et laudabilis et gloriosus in saecula.

⁵⁷Benedicite, omnia opera Domini, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁵⁸Benedicite, angeli Domini, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁵⁹Benedicite, caeli, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁰Benedicite, aquae omnes, quae super caelos sunt, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶¹Benedicite, omnes virtutes Domini, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶²Benedicite, sol et luna, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶³Benedicite, stellae caeli, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁴Benedicite, omnis imber et ros, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁵Benedicite, omnes spiritus Dei, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁶Benedicite, ignis et aestus, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁷Benedicite, frigus et aestus, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁸Benedicite, rores et pruina, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁶⁹Benedicite, gelu et frigus, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷⁰Benedicite, glacies et nives, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷¹Benedicite, noctes et dies, Domino laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷²Benedicite, lux et tenebrae, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷³Benedicite, fulgura et nubes, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷⁴Benedicat terra Dominum: laudet et superexaltet eum in saecula.

⁷⁵Benedicite, montes et colles, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷⁶Benedicite, universa germinantia in terra, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷⁷Benedicite, fontes, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷⁸Benedicite, maria et flumina, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁷⁹Benedicite, cete, et omnia quae moventur in aquis, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸⁰Benedicite, omnes volucres caeli, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸¹Benedicite, omnes bestiae et pecora, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸²Benedicite, filii hominum, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸³Benedicat Israël Dominum: laudet et superexaltet eum in saecula.

⁸⁴Benedicite, sacerdotes Domini, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸⁵Benedicite, servi Domini, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸⁶Benedicite, spiritus et animae iustorum, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸⁷Benedicite, sancti et humiles corde, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula.

⁸⁸Benedicite, Anania, Azaria, Misaël, Domino: laudate et superexaltate eum in saecula: quia eruit nos de inferno, et salvos fecit de manu mortis: et liberavit nos de medio ardentis flammae, et de medio ignis eruit nos.

⁸⁹Confitemini Domino, quoniam bonus: quoniam in saeculum misericordia eius.

⁹⁰Benedicite, omnes religiosi, Domino Deo deorum: laudate et confitemini ei, quia in omnia saecula misericordia eius.

⁹¹Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes regi, dixerunt: Vere, rex. ⁹²Respondit, et ait: Ecce ego video quatuor viros solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei.

⁹³Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite. Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. ⁹⁴Et congregati satrapae, et magistratus, et iudices, et potentes regis contemplabantur viros illos, quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et sarabala eorum non fuissent immutata, et odor ignis non transisset per eos.

⁹⁵Et erumpens Nabuchodonosor, ait: Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach, et Abdenago: qui misit angelum suum, et eruit servos suos, qui crediderunt in eum: et verbum regis immutaverunt, et tradiderunt corpora sua ne servirent, et ne adorarent omnem deum, excepto Deo suo. ⁹⁶A me ergo positum est hoc decretum: ut omnis populus, tribus, et lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, dispereat, et domus eius vastetur: neque enim est alius deus, qui possit ita salvare.

⁹⁷Tunc rex promovit Sidrach, Misach, et Abdenago in provincia Babylonis.

⁹⁸Nabuchodonosor rex, omnibus populis, gentibus, et linguis, qui habitant in universa terra, pax vobis multiplicetur.

⁹⁹Signa, et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi praedicare ¹⁰⁰signa eius, quia magna sunt: et mirabilia eius, quia fortia: et regnum eius regnum sempiternum, et potestas eius in generationem et generationem.